قدامه بن جعفر الكاتب البغدادي ( مترجم : حسين قره چانلو )

48

نبذ من كتاب الخراج وصنعة الكتابة ( فارسى )

از محل عبور رودخانه تا شاوغر « 1 » كه كوهى سنگى و محل شترداران است ، سه فرسخ . از شاوغر تا جويكت « 2 » واقع در بيابان كه آبادى ( ديگرى ) ندارد ، دو فرسخ . از جويكت تا شهر طراز « 3 » كه در كرانهء رودخانه واقع و جاى آبادى است ، دو فرسخ . از شهر طراز تا نوشجان « 4 » پايين ، سه فرسخ . از نوشجان پايين تا كصرى باس « 5 » در كوهها ، اين كوهها بفاصلهء دو فرسخى و سمت راست آنجا واقع شده و سمت چپ آن قمّ « 6 » كه همان جرميّه « 7 » است ، قرار دارد . جرميّه آغاز سرزمين خرلخيّه « 8 » است .

--> ( 1 ) Schawaghar ، ر ك به اصطخرى ، ص 346 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 418 ؛ مقدسى ، ص 342 . ( 2 ) Djowykat ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 28 . ( 3 ) Taraz ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 28 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 423 ؛ مقدسى ، ص 342 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 518 . ( 4 ) Nouschadjan ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 28 ؛ مقدسى اين محل را به صورت برسخان ضبط كرده است . ص 341 ؛ در سرزمينهاى خلافت شرقى به غلط نوشنجان ضبط شده ، صص 520 - 521 . ( 5 ) Kacra Bas ، ابن خرداذبه اين محل را جرميّه دانسته است ، ص 28 ، امّا قدامه جرميّه را برابر با محلى بنام قم دانسته است . ص 205 ؛ دخويه در پاورقى متن عربى كتاب محل مذكور را به كصورى راس تصحيح كرده است . ص 205 ؛ و در پاورقى متن ابن خرداذبه محل مذكور را به كصرى ياس تصحيح كرده است . ص 28 . ( 6 ) Komm ، همان است كه ابن خرداذبه ، آن را جرميه آورده ، ص 28 ، ولى قدامه قمّ گفته است . ص 205 . ( 7 ) جرميّه ر ك به ( شماره 6 ) قم شود . ( 8 ) Kharlokh ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 28 ؛ اصطخرى اين محل را خزلجيّه ضبط كرده است ، ص 290 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 419 ؛ مقدسى ، محلى را بنام خورلوغ نامبرده كه معلوم نيست با محل مورد نظر ما تطبيق كند . ص 273 .